Een recent rapport laat zien dat het Nederlandse drinkwater op sommige plaatsen hogere PFAS-waarden heeft dan volgens de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) toelaatbaar is.
PFAS werd een halve eeuw geleden nog gezien als een wondermiddel — iets wat we tegenwoordig op heel veel manieren nog steeds gebruiken, maar wat inmiddels is uitgegroeid tot een milieuprobleem.
PFAS heet ook wel poly- en perfluoralkylstof. Het is een verzamelnaam voor chemicaliën die van nature niet in het milieu voorkomen, maar waarvan inmiddels duizenden varianten te vinden zijn. We zijn ze gaan gebruiken vanwege een aantal positieve eigenschappen:
- Aangroeiwerend
- Waterafstotend
- Vetafstotend
Daarom gebruiken we ze in smeermiddelen, voedselverpakkingen, antiaanbaklagen, producten op waterbasis en cosmetica. Tegelijkertijd breken ze niet of nauwelijks af.
Het resultaat is dat deze stoffen permanent in de bodem terecht zijn gekomen, zoals blijkt uit onderzoek naar baggerspecie, grond en oppervlaktewater. Een andere naam die voor PFAS wordt gebruikt is "forever chemicals".
Al vrij snel nadat PFAS werd toegepast, werd duidelijk dat het schadelijk is voor de gezondheid. In de jaren 60 en 70 werd de toxiciteit ervan aangetoond bij vissen en ratten. Eind jaren 80 werd bij fabrieksarbeiders van DuPont vaker dan gemiddeld leukemie en leverkanker vastgesteld. Ook in de omgeving van de fabriek werden mensen ziek van het vervuilde huishoudelijke water — een verhaal dat ook is terug te zien in de berichtgeving over het zogenoemde Parkersburg-schandaal (bekend van de film Dark Waters).
PFAS werd ook gekoppeld aan verschillende vormen van kanker, levercomplicaties en gezondheidsproblemen zoals negatieve effecten op cholesterol en de lever.
Een rapport van de Amerikaanse Centers for Disease Control & Prevention wees uit dat het consumeren van kleine hoeveelheden PFAS gedurende een lange periode effecten had op het immuunsysteem.